۵ اشتباه رایج در استفاده از اتوکلاو آزمایشگاهی و راه پیشگیری از آن‌ها

اتوکلاو، قلب هر آزمایشگاه برای استریل‌سازی است. دستگاهی که اگر درست از آن استفاده نشود، نه‌تنها فرآیند استریلیزاسیون ناقص انجام می‌شود، بلکه به شیشه‌آلات، محیط کشت و حتی خود دستگاه آسیب می‌رسد.

در این مقاله ۵ اشتباه رایج در استفاده از اتوکلاو را مرور می‌کنیم تا با رعایت نکات ساده، عملکردی ایمن و موثر به دست آورید.

🔹 اشتباه اول: پر کردن بیش از حد محفظه

یکی از رایج‌ترین خطاها، چیدن بیش از اندازه ظروف در داخل اتوکلاو است. این کار باعث می‌شود بخار به‌طور یکنواخت بین وسایل جریان پیدا نکند و استریلیزاسیون ناقص شود.

✅ راهکار: فضای کافی بین ظروف بگذارید تا گردش کامل بخار برقرار شود. به‌طور معمول ۷۰ تا ۸۰ درصد ظرفیت دستگاه کافی است.

🔹 اشتباه دوم: تنظیم نادرست دما و فشار

هر ماده یا ابزار دمای خاصی برای استریلیزاسیون نیاز دارد. تنظیم اشتباه می‌تواند منجر به تخریب مواد حساس یا ناتمام ماندن فرایند شود.

✅ راهکار: قبل از هر بار استفاده، جدول دما و زمان استاندارد را بررسی کنید (مثلاً ۱۲۱ درجه سانتی‌گراد به مدت ۱۵–۲۰ دقیقه برای ابزار معمولی).

🔹 اشتباه سوم: استفاده از ظروف بسته و درپوش‌دار

بخار برای نفوذ به وسایل نیاز به دسترسی آزاد دارد. قرار دادن بطری‌ها و شیشه‌آلات دربسته سبب میشود اسب بخار وارد آنها نشود.

✅ راهکار: درپوش ظروف را باز یا نیمه‌باز بگذارید و از پارچه آلومینیومی یا کاغذ اتوکلاو برای پوشاندن استفاده کنید.

🔹 اشتباه چهارم: نادیده گرفتن مرحله خشک‌سازی

پس از پایان سیکل، برخی کاربران بلافاصله درب دستگاه را باز می‌کنند. این کار باعث ترک خوردن ظروف شیشه‌ای یا آلودگی سطحی می‌شود.

✅ راهکار: اجازه دهید دستگاه حداقل ۱۰ تا ۱۵ دقیقه در مرحله خشک‌سازی باقی بماند و سپس با احتیاط درب را باز کنید.

🔹 اشتباه پنجم: بی‌توجهی به نگهداری و کالیبره کردن دستگاه

رسوب بخار، گرفتگی منافذ و خرابی سنسورها از عوامل رایج در افت عملکرد اتوکلاو است.

✅ راهکار: مخزن آب را مرتب تمیز کنید، از آب مقطر استفاده کنید و دوره‌های سرویس و کالیبراسیون را جدی بگیرید.

💡 رعایت چند نکته ساده در استفاده از اتوکلاو نه‌تنها کیفیت استریلیزاسیون را تضمین می‌کند، بلکه عمر مفید دستگاه را به‌طور چشمگیری افزایش می‌دهد.

اگر قصد خرید یا سرویس اتوکلاو جدید دارید، می‌توانید با کارشناسان ما مشورت کنید تا بر اساس نیاز آزمایشگاهتان بهترین مدل و ظرفیت را معرفی کنند.

مقاله تهیه شده توسط شرکت آکسون آزما تشخیص